به بهانه‌ی تخریب زیستگاه‌های کفتار‌های کاشان اهل‌کاشانم

خالوئی‌انوشه‌علی

کنشگر حوزه‌ی محیط زیست و منابع طبیعی

اخیرا خبرگزاری صدو سیما، یک خبر زیست محیطی مخابره کرده است: «در آخرین روز نشست بیستم متعاهدین سایتیس، با حمایت عمومی کشور‌های متعاهد از جمله کشورمان، گونه کفتار راه‌راه در ضمیمه دو سایتیس قرار گرفت.

ضمیمه دو سایتیس چیست؟
آیا پیوستن یک گونه به این ضمیمه خوب است یا بد؟
پیوستن به این ضمیمه حال گونه‌های مشمول را خوب می‌کند یا نه؟
و سوالاتی از این دست را می‌توانیم اینجا مختصراً توضیح بدهیم:

رویکرد سه دهه فعالیت درحوزه‌ی منابع طبیعی و محیط زیست اینجانب، فعالیت‌های حفاظتی- صیانتی و تشویق جوامع محلی از زیستگاه‌های طبیعی دشت کاشان بوده است.

برخی گونه‌های هم‌چون کفتارها، که گونه‌های شفق-فلق و شب‌زی هستند، بعلت جمعیت کم، تخریب زیستگاه‌‌، شانس ثبت و رکورد‌شان بسیار پائین است.

نه تنها محدودیت‌های اقلیمی و زیستگاه‌های که محدودیت‌های مخاطرات انسانی نیز،جان این گونه را در معرض نابودی قرار داده است.

حالا سایتیس بیش از پیش احساس خطر کرده است. و باید اقدامات پیشگیرانه‌ی انجام دهد.

سایتیس (CITES) مخفف کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های در معرض خطر است.
این کنوانسیون جهانی گونه‌های را که در معرض خطر انقراض قراردارد را شناسایی می‌کند و تدابیر خاص حفاظتی و حمایتی پیشنهاد می‌دهد.

حالا صحبت از کفتار راه‌راه ایرانی شده است.
جانور ارزش‌مندی که در ایران دچار خرافات و عوام گونه‌ شده است.

با قرار گرفتن در ذیل این کنوانسیون، تجارت هرگونه خرید، فروش، صادرات و وارداتش غیرقانونی می‌شود و شکار و صید آن مجازات سنگینی دارد.

قرار گرفتن یک گونه در ذیل این کنوانسیون هم امیدبخش است و هم نگران کننده.
نگران کننده از این بابت که نژاد آن در معرض خطر انقراض است.

و امیدبخش این‌که، بالاخره شاید سمن‌ها و جمعیت‌های پیدا شوند تا از این گونه‌ها حمایت و حفاظت کنند.
یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های نیم بند این گونه‌ی ارزش‌مند در کاشان بخش مرکزی، روستاهای جوشقان مرکزی و استرک است.

زیستگاهی که با توجه به معدنکاوی‌های سنگین این منطقه، جاده‌سازی‌ها و طعمه‌های آلوده و خاصه خرافات عوامانه، هر ساله، کوچک و کوچک‌تر می‌شود.

جمعیت‌ها و سمن‌های زیست محیطی قوی در این دو روستا متشکل از جوانان، پویا و مستقر است. وجود جوانان زیست محیطی و عاشقان طبیعت این دو روستا که سوابق اجرایی قابل قبولی در حفاظت از طبیعت، کوهستان‌ها و گونه‌های گیاهی و جانوری آنجا را دارند، این امید را ایجاد می‌کند در سایه این کنوانسیون جهانی، یکی از اصلی‌ترین زیستگاه باقی مانده‌ی این گونه‌ی باارزش را. کاشان حفاظت و صیانت کنند.

امید این می‌رود، که سمن‌ها و جوامع محلی این دو روستا، مانند پویش‌های جنگلانه‌های سال‌های گذشته، اهتمامی بورزند و ضمن حفاظت از زیستگاه‌ این گونه‌ی ارزش‌مند، اجازه ندهند، فرزندان‌شان از دیدن این زیباروی بی‌بهره باشند.